Odpowiedzialność Fundacji Rodzinnej za długi Fundatora

W praktyce obrotu gospodarczego można spotkać się z poglądem, że Fundacja Rodzinna umożliwia Fundatorowi „ukrycie” majątku przed wierzycielami. Nierzadko zakłada się, że jej powołanie jest konsekwencją problemów finansowych Fundatora, który – nie będąc w stanie spłacić zobowiązań – decyduje się na przeniesienie aktywów do Fundacji w celu ich ochrony przed potencjalną egzekucją. Tego rodzaju przekonanie jest jednak zbyt daleko idące – wierzyciele mogą bowiem dochodzić odpowiedzialności Fundacji Rodzinnej za długi Fundatora.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Fundator nie zostaje zwolniony z odpowiedzialności wobec wierzycieli wskutek przeniesienia majątku do Fundacji Rodzinnej – nadal pozostaje w pełni zobowiązany do wykonania swoich zobowiązań. Co więcej, Fundacja Rodzinna ponosi solidarną odpowiedzialność wraz z Fundatorem za zobowiązania (długi) Fundatora powstałe przed jej ustanowieniem, przy czym odpowiedzialności tej nie można wyłączyć ani ograniczyć bez zgody wierzycieli. Zakres odpowiedzialności Fundacji jest jednak limitowany – ogranicza się do wartości mienia wniesionego do Fundacji Rodzinnej przez Fundatora według stanu z chwili wniesienia, a według cen z chwili zaspokojenia wierzyciela.

Odmiennie kształtuje się sytuacja w odniesieniu do zobowiązań powstałych po ustanowieniu Fundacji Rodzinnej – co do zasady Fundacja nie odpowiada za tego rodzaju długi Fundatora. Fundacja Rodzinna i Fundator są bowiem niezależnymi podmiotami prawa. Od tej reguły przewidziano jednak istotny wyjątek – zobowiązania alimentacyjne, za które Fundacja odpowiada niezależnie od chwili ich powstania, a więc zarówno w odniesieniu do zobowiązań sprzed, jak i po jej ustanowieniu.

Choć zatem Fundacja Rodzinna bywa postrzegana jako sposób na „ucieczkę” przed wierzycielami, w rzeczywistości nie daje takiej możliwości. Przeniesienie majątku do Fundacji może jedynie wpłynąć na tempo dochodzenia roszczeń, ale nie pozbawi wierzycieli możliwości uzyskania spłaty długów.