Obowiązkowa mediacja w sporach budowlanych

Już 1 marca 2026 r. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, która nałoży na sądy obowiązek kierowania Stron do mediacji w sprawach dotyczących sporów budowlanych.

Zgodnie z treścią przepisów, skierowanie Stron do mediacji będzie obligatoryjne w sprawach dotyczących umów o roboty budowlane oraz umów służących wykonaniu robót budowlanych, ściśle związanych z procesem budowlanym. Za umowy służące wykonaniu robót budowlanych uważa się m.in. umowy o nadzór inwestorski, o generalne wykonawstwo, o wykonawstwo częściowe, o prace projektowe, w których inwestor jest podmiotem niebędącym przedsiębiorcą, a także umowy o wykonanie remontu budynku lub budowli w rozumieniu art. 658 k.c.

Warto podkreślić, że obowiązek kierowania Stron do mediacji nie godzi w zasadę jej dobrowolności. Wprowadzane regulacje nakładają bowiem na sąd „obowiązek skierowania sprawy do mediacji”, lecz nie nakładają na Strony „obowiązku uczestnictwa w mediacji”. Tym samym Strony zachowują pełne prawo do odmowy udziału w mediacji, nawet pomimo skierowania sądu.

Projektodawcy w uzasadnieniu nowelizacji wskazali, że wprowadzane rozwiązania mają służyć upowszechnieniu mediacji. Natomiast wybór sporów budowlanych wynika z ich charakteru. Podkreślono w szczególności skalę i złożoności sporów, konieczności korzystania w toku procesu z licznych opinii biegłych w celu wykazania zasad odpowiedzialności i wysokości żądania oraz wysokie koszty postępowania sądowego. W założeniu Projektodawców postępowanie mediacyjne ma umożliwić obniżenie kosztów ponoszonych przez Strony, a także zapewnić szybsze i mniej sformalizowane rozwiązanie sporu. Wspólnie wypracowane rozwiązanie ma natomiast być bardziej satysfakcjonujące dla Stron niż wyrok sądu.

Najbliższe miesiące pozwolą ocenić, czy wprowadzenie obowiązku kierowania Stron do mediacji w sprawach dotyczących sporów budowlanych przyniesie rezultaty zakładane przez Projektodawców i istotnie wpłynie przebieg sporów budowlanych.